Bước vào năm 2026, bối cảnh kinh doanh toàn cầu đang chứng kiến một cuộc đại chuyển dịch, được định hình bởi các lực lượng công nghệ, địa chính trị và xã hội sâu sắc. Trí tuệ nhân tạo không chỉ là một công cụ nâng cấp, mà đã trở thành chất xúc tác tái cấu trúc toàn bộ mô hình tổ chức và lãnh đạo. Áp lực từ an ninh năng lượng và chuỗi cung ứng toàn cầu đang biến Kinh tế Tuần hoàn từ một sáng kiến môi trường trở thành lợi thế cạnh tranh sống còn. Trong bối cảnh đó, các mô hình lãnh đạo truyền thống dựa trên sự ổn định và phân cấp đang sụp đổ, nhường chỗ cho sự linh hoạt, đồng cảm và tư duy hệ thống. Báo cáo Toàn cảnh Thị trường & Công nghệ của SafeDigi tuần này sẽ phân tích sâu các thảo luận trọng tâm tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới, giải mã cách các doanh nghiệp và quốc gia đang xây dựng lại luật chơi để không chỉ tồn tại mà còn dẫn đầu trong kỷ nguyên bất định mới.
1. 5 xu hướng chuyển đổi đô thị định hình năm 2025: Từ ‘Hệ sinh thái Đổi mới’ đến thành phố 24/7
Năm 2025 đánh dấu sự thay đổi căn bản trong tư duy phát triển đô thị, chuyển từ câu hỏi “nếu thì” (what if) sang “làm thế nào” (how). Tại Hội nghị thượng đỉnh Chuyển đổi Đô thị ở San Francisco, các nhà lãnh đạo không còn chỉ thảo luận về thách thức mà tập trung trình diễn các bộ công cụ và liên minh thực tiễn. Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đã ra mắt bộ công cụ “Hệ sinh thái Đổi mới” (Innovation Ecosystems), dựa trên kinh nghiệm từ 10 khu vực đổi mới sáng tạo toàn cầu như Michigan Central (Detroit) và DistritoTec (Monterrey). Bộ công cụ xác định 8 nguyên tắc chỉ đạo cho sự đổi mới có trách nhiệm: hợp tác, bền vững, kiên cường, lấy con người làm trung tâm, hiệu quả, minh bạch, dễ tiếp cận và có thể mở rộng.
Sự dịch chuyển này cho thấy các thành phố không còn chỉ là động cơ kinh tế mà đã trở thành các ‘hệ sinh thái đổi mới’ phải hoạt động 24/7, tích cực với thiên nhiên và có khả năng phục hồi triệt để. Thay vì chỉ dùng ưu đãi thuế để thu hút các tập đoàn công nghệ lớn, chiến lược mới tập trung vào việc xây dựng các hệ sinh thái sôi động, bền vững để giải quyết các thách thức chung. Các khu vực đổi mới này được xem là cơ hội quan trọng nhất để định hình lại sự thịnh vượng của đô thị trong thế kỷ 21, chứng minh rằng “đổi mới phục vụ tất cả mọi người, không chỉ giới tinh hoa”.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc tại đây
2. Lãnh đạo 2026: Góc nhìn từ thế hệ kế cận về khủng hoảng niềm tin và mô hình mới
Các mô hình lãnh đạo dựa trên sự ổn định và phân cấp đã không còn phù hợp trong một thế giới biến đổi liên tục, tăng tốc và phụ thuộc lẫn nhau phức tạp. Báo cáo “Lãnh đạo thế hệ tiếp theo cho một thế giới đang chuyển đổi” của WEF chỉ ra đây là một thất bại mang tính hệ thống. Báo cáo tập trung vào 4 biến số định hình chu trình lãnh đạo: cách nhà lãnh đạo được lựa chọn, được đào tạo, cách họ ra quyết định, và cách họ được khuyến khích để quản lý di sản kế nhiệm.
Các nhà lãnh đạo trẻ toàn cầu đã đưa ra những đề xuất thực tiễn. Sofana Dahlan (Ả Rập Xê Út) nhấn mạnh quy trình tuyển chọn là giải pháp mạnh mẽ nhất, vì nó định hình lại toàn bộ hệ thống, tránh nhầm lẫn “sự tự tin với năng lực”. Samar Ali (Mỹ) đề cao kỹ năng lắng nghe như một “cơ bắp quyền năng” để xây dựng sự đồng thuận và lòng tin. Irina Bullara (Brazil) cho rằng kỹ năng quyết định trong môi trường áp lực, mơ hồ mới là yếu tố then chốt của thập kỷ tới. Cuối cùng, Otto Sonnenholzner (Ecuador) đề xuất một “thẻ điểm tác động lãnh đạo” mới, đánh giá di sản dài hạn thay vì các thành tích ngắn hạn, để khuyến khích các nhà lãnh đạo “trồng những cây sồi mà thế hệ cháu chắt chúng ta mới được hưởng bóng mát”.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc tại đây
3. Kinh tế tuần hoàn: Chìa khóa cho chuỗi cung ứng năng lượng sạch tương lai
Sau hội nghị COP30, thế giới đối mặt với một nghịch lý: quá trình chuyển đổi sang năng lượng sạch (pin, xe điện, năng lượng mặt trời) đòi hỏi một lượng khoáng sản quan trọng (lithium, nickel, cobalt,…) khổng lồ, trong khi nguồn cung lại tập trung ở một vài quốc gia, gây ra rủi ro địa chính trị và biến động giá. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), việc chỉ dựa vào khai thác sơ cấp là không bền vững. Kinh tế tuần hoàn nổi lên như một giải pháp chiến lược, tạo ra một “nguồn cung thứ hai” bằng cách thu hồi và tái chế kim loại từ các sản phẩm hết hạn sử dụng như pin, tấm pin mặt trời và phụ phẩm công nghiệp.
Cách tiếp cận này mang lại lợi thế cạnh tranh vượt trội. IEA ước tính, các khoáng sản quan trọng được tái chế tạo ra lượng phát thải khí nhà kính ít hơn trung bình khoảng 80% so với vật liệu sơ cấp. Việc này không chỉ giúp giảm lượng khí thải carbon mà còn giảm sự phụ thuộc vào các khu vực địa chính trị bất ổn, tăng cường an ninh năng lượng quốc gia. Để nhân rộng mô hình này, chính phủ và các ngành công nghiệp cần hợp tác xây dựng hệ thống thu gom, quy định về chất lượng vật liệu tái chế và đầu tư vào công nghệ xử lý chất thải phức tạp.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc tại đây
4. Quy định pháp lý: “Hạ tầng” vô hình định hình cuộc chơi Đổi mới Sáng tạo
Trong kỷ nguyên số, các quy định pháp lý (regulation) đã trở thành một dạng hạ tầng quan trọng không kém đường sá hay lưới điện, quyết định sự thành bại của các đổi mới công nghệ. Báo cáo “The Regulatory Frontier” của WEF khẳng định rằng quy định không chỉ theo sau đổi mới, mà còn định hình ý tưởng nào được phát triển, thị trường nào phát triển và công ty nào dẫn đầu. Chi phí tuân thủ các quy định phân mảnh trên toàn cầu lên tới hàng tỷ đô la mỗi năm, vượt qua cả ngân sách đầu tư vào hạ tầng vật lý của nhiều quốc gia.
Các ví dụ thành công trên thế giới cho thấy quy định hiệu quả phải có tính tương tác, cởi mở, lặp lại và bao trùm. Hệ thống thanh toán tức thời Pix của Brazil thành công nhờ yêu cầu khả năng tương tác phổ quát, ngăn thị trường bị chia cắt. UPI của Ấn Độ tạo ra một nền tảng quốc gia cho đổi mới fintech nhờ kiến trúc mở. UAE tiên phong với các “hộp cát pháp lý” (regulatory sandboxes) cho AI và tài sản ảo, tạo vòng lặp phản hồi giữa thử nghiệm và xây dựng luật lệ. Các mô hình này chứng tỏ rằng khi chính phủ coi quy định là công cụ hỗ trợ thay vì rào cản, nó sẽ tạo điều kiện cho sự đổi mới phát triển mạnh mẽ.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc tại đây
5. Davos 2026: Khi âm nhạc trở thành phép ẩn dụ cho đối thoại và hợp tác toàn cầu
Hội nghị Thường niên của Diễn đàn Kinh tế Thế giới 2026 mở màn không phải bằng các bài phát biểu mà bằng âm nhạc - một lựa chọn có chủ đích. Buổi hòa nhạc khai mạc là một tuyên ngôn, một lời nhắc nhở rằng đối thoại có ý nghĩa bắt đầu từ sự kết nối nhân văn. Sự kiện có sự tham gia của Dàn nhạc thính phòng Mahler, nghệ sĩ violin Renaud Capuçon và người từng đoạt giải Grammy Jon Batiste. Đặc biệt, nghệ sĩ-công nghệ sĩ Ronen Tanchum đã tạo ra một sắp đặt hình ảnh do AI tạo sinh theo thời gian thực, phản ứng trực tiếp với âm nhạc, biến màn trình diễn thành cuộc đối thoại giữa truyền thống và công nghệ.
Sự kết hợp giữa nghệ thuật analog và sáng tạo thuật toán này trở thành một phép ẩn dụ mạnh mẽ: công nghệ không thay thế ý định của con người mà khuếch đại nó. Tương tự, màn trình diễn của Jon Batiste, người nổi tiếng với việc xóa nhòa ranh giới giữa các thể loại nhạc jazz, cổ điển, R&B, cho thấy sự đa dạng không cần phải được đơn giản hóa để tạo ra sự thống nhất, mà có thể được tôn vinh để tạo ra sự phong phú. Âm nhạc nhắc nhở các nhà lãnh đạo rằng trước khi ra quyết định, họ cần phải là những người biết lắng nghe, và sự hòa hợp - dù là trong âm nhạc hay địa chính trị - đều bắt đầu từ lòng can đảm lắng nghe lẫn nhau.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc tại đây
6. Malaysia tiên phong áp dụng khung TIC: Chiến lược quốc gia về Cụm Công nghiệp Xanh
Vào tháng 6 năm 2025, Malaysia đã chính thức thông qua Khung Chuyển đổi Cụm Công nghiệp (Transitioning Industrial Clusters - TIC) của WEF như một nghị trình quốc gia. Sáng kiến TIC, được khởi xướng từ COP26, kết nối 40 cụm công nghiệp tại 20 quốc gia, nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bảo vệ việc làm và giảm phát thải CO2. Động thái của Malaysia, được Thủ tướng Anwar bin Ibrahim công bố, nhằm mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xanh, tạo việc làm tay nghề cao và giảm phát thải carbon, khẳng định khả năng của WEF trong việc thúc đẩy hợp tác công-tư cấp quốc gia.
Chiến lược này sẽ được triển khai tại các trung tâm công nghiệp trọng điểm của Malaysia. Sarawak sẽ trở thành trung tâm hóa dầu xanh. Johor tập trung vào hệ sinh thái trung tâm dữ liệu và AI bền vững. Selangor nâng cao năng lực sản xuất thông minh, và Penang củng cố hệ sinh thái bán dẫn và điện tử (E&E). Bằng cách áp dụng khung TIC, Malaysia không chỉ nâng cao khả năng cạnh tranh công nghiệp mà còn định vị mình là một trung tâm hàng đầu về phát triển công nghiệp bền vững và công nghệ cao ở Đông Nam Á.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc tại đây
7. Lợi thế cạnh tranh quyết định: Sự linh hoạt trong cuộc chơi vô tận của kinh doanh
Trong bối cảnh kinh doanh hiện nay, được ví như một “cuộc chơi vô tận” nơi mục tiêu không phải là chiến thắng mà là liên tục thích ứng, sự linh hoạt (agility) đã trở thành năng lực quyết định nhất cho khả năng cạnh tranh dài hạn. Denis Machuel, CEO của Adecco Group, chỉ ra rằng các quy tắc cũ về thiết kế lực lượng lao động không còn áp dụng cho các tổ chức lai giữa con người và kỹ thuật số. Nghiên cứu của LHH cho thấy 82% lãnh đạo doanh nghiệp tin rằng công ty của họ phải tự tái tạo mỗi 2-3 năm để duy trì tính cạnh tranh, nhưng hơn một nửa cho biết kỹ năng của nhân viên chưa sẵn sàng cho tương lai.
Đối với người lao động, sự linh hoạt là nền tảng của việc làm bền vững. Báo cáo “Tương lai việc làm” của WEF dự báo 39% kỹ năng cốt lõi sẽ thay đổi vào năm 2030 và 59% lực lượng lao động toàn cầu cần đào tạo lại hoặc nâng cao kỹ năng. Tuy nhiên, đầu tư công cho đào tạo người trưởng thành đang tụt hậu, chỉ chiếm khoảng 0.1% GDP trung bình ở các nước OECD. Lời kêu gọi được đưa ra là chính phủ cần đầu tư ít nhất 0.5% GDP vào học tập cho người lớn vào năm 2035 để giải quyết khoảng trống kỹ năng, nếu không bất bình đẳng sẽ ngày càng sâu sắc và doanh nghiệp không thể gặt hái lợi ích từ AI.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc tại đây
8. Stablecoin và tương lai tài chính toàn cầu: Khả năng tương tác là chìa khóa
Tương lai của tài chính không phải là cuộc đối đầu giữa tiền pháp định (fiat) và tài sản kỹ thuật số, mà là sự tích hợp. Hiện tại, chúng ta có hai thế giới tài chính song song: thế giới fiat được quản lý chặt chẽ nhưng chậm chạp, và thế giới tài sản kỹ thuật số tức thời, không biên giới nhưng biến động. Stablecoin đã nổi lên như một công cụ thực dụng để kết nối hai thế giới này, nhưng tiềm năng của chúng chỉ được khai phá thông qua khả năng tương tác (interoperability).
Theo Peter De Caluwe, CEO của Thunes, khả năng tương tác thực sự có nghĩa là kết nối ba điểm cuối nơi thế giới cất giữ tiền: ngân hàng, ví di động và ví stablecoin. Một khuôn khổ thanh toán toàn cầu lai sẽ cho phép một khoản thanh toán bắt đầu bằng stablecoin để xuyên biên giới ngay lập tức, sau đó chuyển thành tiền trong ví di động để chi tiêu hàng ngày, hoặc gửi vào tài khoản ngân hàng để tiết kiệm. Tuy nhiên, để điều này xảy ra, niềm tin là yếu tố cốt lõi. Ngành công nghiệp phải đảm bảo stablecoin được hỗ trợ đầy đủ bởi tài sản chất lượng cao, minh bạch và được quản lý. Khi đó, stablecoin sẽ trở thành một “đường ray” hiện đại, giúp hệ thống tài chính không chỉ nhanh hơn, rẻ hơn mà còn kiên cường và bao trùm hơn.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc tại đây
9. Kỷ nguyên Doanh nghiệp Thông minh: Tái cấu trúc lãnh đạo và tổ chức để khai phá tiềm năng AI
AI được dự báo sẽ đóng góp hơn 15 nghìn tỷ USD vào GDP toàn cầu vào năm 2030, nhưng nhiều doanh nghiệp vẫn đang chật vật để khai phá hết tiềm năng của nó. Srini Pallia, CEO của Wipro, cho rằng AI không chỉ là một bản nâng cấp công nghệ mà là một sự thay đổi tư duy sâu sắc, đòi hỏi phải “kết nối lại” toàn bộ hệ thống, dữ liệu, mô hình kinh doanh và cấu trúc tổ chức. Để xây dựng một “doanh nghiệp điều khiển bởi trí thông minh” (intelligence-driven enterprise), các silo hoạt động phải bị phá vỡ, thay thế bằng các chiến lược dữ liệu hợp nhất.
Sự thay đổi này cũng đòi hỏi phải tái kiến trúc mô hình nhân tài. Trong tương lai, các hệ thống AI tự hành (agentic systems) có thể thực hiện các nhiệm vụ độc lập, giải phóng con người khỏi các công việc lặp đi lặp lại. Vai trò của con người sẽ chuyển sang xác định vấn đề, đảm bảo ứng dụng AI có đạo đức và áp dụng tư duy phản biện. Niềm tin sẽ là nền tảng quan trọng của hành trình này. Các nhà lãnh đạo phải chịu trách nhiệm dẫn dắt sự chuyển đổi, xây dựng văn hóa minh bạch và đảm bảo các giá trị nhân văn như sự đồng cảm và mục đích được khắc sâu vào các thuật toán mà chúng ta phát triển.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc tại đây
10. Kinh tế Châu Âu: Kiên cường nhưng phải trả giá đắt cho địa chính trị
Năm 2025 có vẻ là một năm đáng mừng cho châu Âu khi khối này tránh được suy thoái, thị trường chứng khoán hoạt động tốt. Tuy nhiên, bên dưới những tín hiệu tích cực này là một sự xói mòn tăng trưởng âm thầm do căng thẳng địa chính trị. Marieke Blom, Chuyên gia kinh tế trưởng tại ING Group, chỉ ra rằng việc ưu tiên xây dựng khả năng phục hồi (resilience) đang khiến châu Âu phải trả một cái giá đắt. Các rào cản thương mại, tái cấu trúc chuỗi giá trị toàn cầu, và giảm đầu tư trực tiếp nước ngoài làm xói mòn hiệu quả kinh tế và tăng trưởng năng suất.
Chi phí xây dựng khả năng phục hồi biểu hiện ở nhiều mặt. Tăng chi tiêu quốc phòng đồng nghĩa với thuế cao hơn trong tương lai. Hỗ trợ của chính phủ cho các ngành công nghiệp và hộ gia đình để giảm tác động từ giá năng lượng cao cũng làm tăng gánh nặng nợ. Các doanh nghiệp cũng phải chịu chi phí khi 28% trong số họ đang điều chỉnh chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, điều đáng lo ngại là 72% còn lại không có động thái, có thể dẫn đến việc chính phủ sẽ can thiệp bằng các quy định bắt buộc, chẳng hạn như yêu cầu đa dạng hóa nguồn cung. Những nguồn lực dành cho khả năng phục hồi, dù hợp lý, đều phải trả giá bằng sự tập trung vào tăng trưởng.
Nguồn tham khảo: Xem bài viết gốc tại đây
Xu hướng & Quản trị
Từ các phân tích trên, hai xu hướng lớn đang định hình lại toàn bộ sân chơi kinh doanh và quản trị toàn cầu:
-
Sự trỗi dậy của Doanh nghiệp Thông minh và Tái cấu trúc Lực lượng Lao động: AI không còn là một dự án công nghệ riêng lẻ mà đã trở thành xương sống của mô hình vận hành mới - “doanh nghiệp điều khiển bởi trí thông minh”. Điều này đòi hỏi phải phá vỡ các silo dữ liệu, xây dựng nền tảng dữ liệu hợp nhất và quan trọng hơn là tái cấu trúc lực lượng lao động. Xu hướng dịch chuyển từ vai trò thực thi sang giám sát, tư duy phản biện và đảm bảo đạo đức AI là tất yếu. Các “hệ thống AI tự hành” (Agentic Systems) sẽ trở thành một phần của lực lượng lao động, đòi hỏi các mô hình lãnh đạo phải linh hoạt và tập trung vào việc tạo ra sự cộng tác hiệu quả giữa người và máy.
-
Khả năng Phục hồi (Resilience) trở thành Lợi thế Chiến lược: Bất ổn địa chính trị, đứt gãy chuỗi cung ứng và các quy định ngày càng chặt chẽ đã đưa khả năng phục hồi từ một khái niệm phòng thủ trở thành một lợi thế cạnh tranh chủ động. Điều này thể hiện rõ qua ba khía cạnh: (a) Kinh tế tuần hoàn như một “nguồn cung thứ hai” cho các khoáng sản quan trọng, giảm phụ thuộc và rủi ro địa chính trị; (b) Quy định pháp lý được thiết kế như một “hạ tầng” linh hoạt để thúc đẩy đổi mới có kiểm soát; và (c) Sự linh hoạt (Agility) trong cả tổ chức và kỹ năng cá nhân để liên tục thích ứng với một thế giới không ngừng biến đổi.
Lời khuyên cho Doanh nghiệp Việt Nam:
- Đầu tư vào Nền tảng Dữ liệu và Kỹ năng AI: Thay vì chỉ mua sắm các giải pháp AI bề mặt, doanh nghiệp cần ưu tiên xây dựng một nền tảng dữ liệu vững chắc, sạch và hợp nhất. Đồng thời, phải triển khai ngay các chương trình đào tạo lại (reskilling) và nâng cao kỹ năng (upskilling) cho nhân viên, tập trung vào tư duy phân tích, sáng tạo và kỹ năng làm việc cùng AI. Đừng chờ đợi, hãy bắt đầu thử nghiệm các mô hình đội nhóm lai giữa người và AI tự hành ở quy mô nhỏ.
- Tích hợp Kinh tế Tuần hoàn và ESG vào Chuỗi cung ứng: Doanh nghiệp cần xem xét lại chuỗi cung ứng của mình, tìm cách đa dạng hóa và ứng dụng các nguyên tắc kinh tế tuần hoàn để giảm phụ thuộc vào nguồn cung sơ cấp. Đây không chỉ là giải pháp quản trị rủi ro mà còn là cách để đáp ứng các tiêu chuẩn ESG ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế, tạo ra lợi thế cạnh tranh khi xuất khẩu.
- Xây dựng Văn hóa Lãnh đạo Linh hoạt: Lãnh đạo cấp cao cần tiên phong trong việc xây dựng một văn hóa cởi mở, khuyến khích thử nghiệm, chấp nhận thất bại và đề cao kỹ năng lắng nghe. Trong kỷ nguyên số, tốc độ ra quyết định và khả năng thích ứng của tổ chức phụ thuộc rất lớn vào việc các nhà lãnh đạo có trao quyền và tin tưởng vào đội ngũ của mình hay không.
Báo cáo được tổng hợp bởi SafeDigi.vn